วันเสาร์ที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2552

บทสรุป : พลังงานในวิธีคิดใหม่

สังคมไทยได้ละเลยปัญหาเกี่ยวกับการใช้ การผลิตและจัดหาพลังงานมาเป็นเวลานาน ส่วนหนึ่งเนื่องจากรู้สึกว่าเป็นเรื่องไกลตัว(ยกเว้นตอนน้ำมัน ไฟฟ้า ขึ้นราคา) ส่วนคนเมืองแม้จะเป็นผู้บริโภคพลังงานรายใหญ่ เราก็แทบจะไม่เคยตั้งคำถามกับการใช้พลังงาน เพราะคิดว่ามีเงินก็มีพลังงานใช้ และมักคิดถึงการใช้พลังงานด้วยระบบคิด วิธีคิดแบบแยกส่วน คือ เข้าใจว่าเราใช้พลังงานเฉพาะเวลาเดินทาง ทำกับข้าว ใช้เครื่องไฟฟ้า ฯลฯ ซึ่งเป็นความเข้าใจผิดอย่างยิ่ง จนกระทั่งทำให้เรามองไม่เห็นประเด็นของการทำลายทรัพยากรธรรมชาติและการเอา เปรียบชนบท ในความเป็นจริงนั้น เราทั้งหลายใช้พลังงานอยู่ตลอดเวลา แต่โดยอ้อม เพราะข้าวของอุปโภคบริโภคทั้งหลายในชีวิตประจำวันล้วนแต่ใช้พลังงานในการ ผลิตออกมา บรรจุ ขนส่ง เก็บรักษา ฯลฯ ด้วยเหตุนี้การใช้พลังงานจึงสัมพันธ์กับการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างอื่น ด้วยเสมอ และเป็นฐานของการทำกิจกรรมและการใช้ทรัพยากรอย่างอื่นทั้งหมดด้วย

ดัง นั้น การอนุรักษ์พลังงานและทรัพยากรธรรมชาติอื่น ๆ จึงเป็นเรื่องเดียวกัน ไม่อาจคิดแบบแยกออกจากกันได้ เช่น เราช่วยลดการใช้พลังงานไฟฟ้าโดยใช้เครื่องทำน้ำอุ่นจากพลังงานแสงอาทิตย์แทน แต่เรามิได้ลดการใช้พลังงานในการผลิตเครื่องทำน้ำอุ่น การบรรจุ ขนส่ง วางตลาด ฯลฯ การคิดถึงพลังงานโดยไม่เชื่อมโยงถึงการใช้ทรัพยากรอย่างอื่นด้วย จะทำให้เราอาจลดการใช้พลังงานทางตรงในบางด้าน แต่ไปเพิ่มการใช้พลังงานทางอ้อมมากขึ้น หรือใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างอื่นมากขึ้นได้ เช่น คนเพิ่มการใช้รถยนต์มากขึ้น เพราะมีพลังงานสะอาด ไม่ก่อมลพิษ โดยลืมนึกถึงพลังงานที่ใช้ในการผลิตรถยนต์ต้องเพิ่มมากขึ้น และทรัพยากรธรรมชาติอื่น ๆ แร่เหล็ก ยาง กระจก ฯลฯ ที่ประกอบเป็นรถ ก็ต้องถูกใช้มากขึ้นด้วย เป็นต้น

การอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมในความคิดใหม่จึงเป็นเรื่องเดียวกัน คือการอนุรักษ์ระบบนิเวศทั้งหมดนั่นเอง ดังนั้น จึงต้องให้ผู้เกี่ยวข้องกับระบบนิเวศมีส่วนร่วมในการตัดสินใจด้วย วิกฤตการณ์จึงจะแก้ไขได้อย่างยั่งยืน และโดยสันติ

บันทึกท้ายบท(ข้อมูลเพิ่มเติม)

- ในช่วงเศรษฐกิจฟองสบู่ มีการประมาณการว่า หากการใช้ไฟฟ้ายังเพิ่มในอัตราเดิม เมื่อสิ้นแผน พัฒนาฯ ฉบับที่ 9 ในปี พ.ศ. 2549 การใช้พลังงานไฟฟ้าจะขึ้นไปถึง 25,371 ล้านวัตต์ หากนโยบายด้านพลังงานของรัฐยังเหมือนเดิม จะต้องสร้างเขื่อนขนาดเท่ากับเขื่อนปากมูล 103 เขื่อน สร้างโรงไฟฟ้าขนาดเท่าโรงไฟฟ้าแม่เมาะ จำนวน 48 โรง หรือสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ขนาด 1,000 ล้านวัตต์ จำนวน 25 โรง (สมบูรณ์ มณีนาวา. แผนการผลิตไฟฟ้าของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยและบทบาทของผู้ผลิตอิสระในอนาคต. เอกสารประกอบการสัมมนาประจำปี สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย , 2538 )

- สินค้าอุตสาหกรรมประเภทอาหารและเครื่องดื่มใช้พลังงานในการผลิตมากที่สุด ตั้งแต่ปี 2531-2540 เมื่อคิดเฉลี่ย 10 ปีแล้ว ใช้พลังงานประมาณ 37.05 % ของพลังงานที่ใช้ในภาคการผลิตสินค้าอุตสาหกรรม บางปีใช้สูงถึง 44.6 % คือปี 2531 (รวบรวมจากข้อมูลของกรมพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน)

- ประชาชนในสหรัฐอเมริกาทิ้งบรรจุภัณฑ์กระดาษ ที่ใช้ในการหีบห่อสินค้าต่าง ๆ จำนวนถึง59.6 พันล้านปอนด์ในปี 2527 และในปี 2530 คนอเมริกันทิ้งฟิล์มพลาสติกที่ใช้หุ้มห่ออาหารและอื่นๆ จำนวน 4.4 พันล้านปอนด์ ประมาณกันว่าต้องใช้เยื่อกระดาษจากต้นไม้ประมาณ 660 ล้านต้นในการผลิต และใช้พลังงานเท่ากับน้ำมัน 17 พันล้านแกลลอน ในการผลิตและขนส่ง พลังงานจำนวนนี้สามารถจะทำให้หลอดไฟขนาด 60 วัตต์ (ในบ้านคนจน) สว่างไปได้นานถึง 400 ล้านปี ! และกองขยะฟิล์มพลาสติกใช้พลังงานเท่ากับ น้ำมัน 2.8 พันล้านแกลลอน มีการคำนวณว่า หากมีการลดการบริโภคพลาสติกและและบรรจุภัณฑ์กระดาษดังกล่าวเพียง 10 % ขยะจำนวน 6.4 พันล้านปอนด์จะลดลงทันที เท่ากับการลดพลังงานของน้ำมันไปจำนวนถึง 2 พันล้านแกลลอน

(Whiffen,H.J.H ; Earle , J.F.K. ; Hammer,M.S.; Waste Prevention Saves Energy. http://edis.ifas.ufl.edu/scripts/htmlgen.exe?body&DOCUMENT_EH177 )

[เรียบเรียงจากเอกสารบางส่วนที่เขียนให้แก่ฝ่ายวิชาการโครงการบูรณาการกระบวนการศึกษาเพื่อการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ของกระทรวงศึกษาธิการ สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย และสำนักงานนโยบายพลังงานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒]

เอกสารอ้างอิง
(1) สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สถิติสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย พ.ศ.๒๕๔๑ , น. ๖๓
(2) เพิ่งอ้าง. น.๗๑
(3) เพิ่งอ้าง, น. ๒๕
(4) เพิ่งอ้าง, น. ๘๑ และ ๓๒
(5) วินัย วีระวัฒนานนท์และบานชื่น สีพันผ่อง. พลังงานกับสิ่งแวดล้อม.กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์ ๒๕๔๐. , น.๙๖
(6) วารสารอนุรักษ์ ปีที่ ๕ ฉบับที่ ๓
(7) สำนักงานสถิติแห่งชาติ .อ้างแล้ว , น.๘
(8) ดร.ธีระ พันธุมวนิช. "ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม : จะเหลืออะไร (หรือไม่ ) ในอีก ๒๕ ปีข้างหน้า" ในวิสัยทัศน์ประเทศไทย ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อม โทรคมนาคม พลังงาน และทรัพยากรมนุษย์มุมมองของสมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย (รวมบทความ) . กรุงเทพฯ: สมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย , ๒๕๔๐ น. ๗๐
(9) Thailand's Energy Future Project , Thailand Environment Institute. 1995 อ้างใน ดร.ธีระ พันธุมวนิช. เพิ่งอ้าง , น. ๗๐
(10) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ , เอกสารเผยแพร่ทางสื่อมวลชน. ๒๕๔๐
(11) ปรีดา วิบูลย์สวัสดิ์ . "พลังงานเพื่อการพัฒนาคุณภาพและชีวิต" วิสัยทัศน์ประเทศไทย ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อม โทรคมนาคม พลังงาน และทรัพยากรมนุษย์ มุมมองของสมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย (รวมบทความ) . กรุงเทพฯ : สมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย, ๒๕๔๐. น. ๑๑๓


ที่มาhttp://www.midnightuniv.org/middata/newpage19.html

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น